पश्चिम आशियातील युद्धाचा ३१वा दिवस जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी ‘ब्लॅक मंडे’ ठरला आहे. इस्रायल आणि इराणमधील संघर्ष शिगेला पोहोचल्याने जागतिक बाजारपेठेत भीतीचे वातावरण पसरले असून, त्याचे थेट पडसाद भारतीय शेअर बाजारात उमटले आहेत. सोमवारी बाजार उघडताच सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये मोठी पडझड झाली, ज्यामुळे देशातील सामान्य गुंतवणूकदारांच्या कष्टाचे लाखो कोटी रुपये काही तासांतच मातीमोल झाले आहेत.
तेलाचा भडका; भारतासाठी चिंतेची बाब
इराणच्या तेल ठिकाणांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या (क्रूड ऑईल) पुरवठा साखळीला मोठा तडा बसला आहे. ब्रेंट क्रूडच्या किमती प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर गेल्याने भारतासारख्या आयातदार देशासाठी धोक्याची घंटा वाजली आहे. तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढण्याची भीती व्यक्त होत असून, यामुळेच गुंतवणूकदारांनी विक्रीचा सपाटा लावला आहे.
शेअर बाजार कोसळला; गुंतवणूकदार रडकुंडीला
मुंबई शेअर बाजाराचा ‘सेन्सेक्स’ आणि ‘निफ्टी’ निरंतर घरंगळताना पाहायला मिळत आहे. आयटी, बँकिंग आणि ऑटो क्षेत्रातील शेअर्सची मोठी विक्री झाली. एकाच दिवसात भारतीय गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत सुमारे १० ते १२ लाख कोटी रुपयांची घट झाल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे. विशेषतः रिटेल गुंतवणूकदार, ज्यांनी मोठ्या आशेने बाजारात पैसे लावले होते, त्यांना या अस्मानी संकटामुळे मोठा आर्थिक फटका बसला आहे.
रुपयाची ऐतिहासिक घसरण
युद्धाच्या धगधगत्या आगीत भारतीय रुपयाही होरपळून निघाला आहे. अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया आजपर्यंतच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचला आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांनी (एफआयआय) भारतीय बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा काढून घेण्यास सुरुवात केल्याने रुपयावरचा दबाव वाढला आहे. रुपया कमकुवत झाल्यामुळे आयात महागणार असून, त्याचा फटका इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तू, खाद्यतेल आणि इंधनाच्या दरांना बसणार आहे.
जगभरातील बाजारपेठांमध्ये भीतीचे सावट
केवळ भारतच नाही, तर अमेरिकेचा ‘डाऊ जोन्स’, जपानचा ‘निक्केई’ आणि युरोपातील प्रमुख बाजारपेठांमध्येही मोठी घसरण पाहायला मिळत आहे. गुंतवणूकदार आता जोखमीच्या मालमत्तांमधून (स्टॉक्स) पैसे काढून सुरक्षित गुंतवणूक मानल्या जाणाऱ्या सोन्याकडे वळत आहेत. यामुळे सोन्याच्या दरांनीही विक्रमी उच्चांक गाठला आहे.
तज्ज्ञांचा सावधगिरीचा इशारा
जोपर्यंत पश्चिम आशियातील तणाव निवळत नाही, तोपर्यंत बाजारातील ही अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. “गुंतवणूकदारांनी सध्या घाईघाईत कोणताही निर्णय घेऊ नये आणि बाजारातील चढउतारांवर लक्ष ठेवावे,” असा सल्ला बाजार तज्ज्ञांनी दिला आहे. युद्धाची व्याप्ती वाढल्यास जागतिक मंदीचे सावट अधिक गडद होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
