देशातील हवामानात सध्या मोठी उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. एका बाजूला चक्रीय चक्रवातामुळे (सायक्लोनिक सर्क्युलेशन) देशातील काही राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस आणि गारपिटीचा इशारा देण्यात आला आहे, तर दुसरीकडे महाराष्ट्रात ‘अँटी-सायक्लोनिक’ स्थितीमुळे तापमानाचा पारा वाढला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (आयएमडी) दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, पुढील ४८ तासांत हवामानात मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे. हवामान खात्याने उत्तर आणि मध्य भारताच्या काही भागांत मुसळधार पावसासह वादळ आणि गारपिटीचा (हेलस्ट्रॉम) इशारा दिला आहे. बंगालच्या उपसागरापासून तामिळनाडूपर्यंत पसरलेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे आणि चक्रीय चक्रवातामुळे ओडिशामध्ये विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता आहे. या बदलत्या हवामानाचा परिणाम शेतीवर होण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांना सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्रातील विभागीय स्थिती: महाराष्ट्रात मात्र पावसापेक्षा उष्णतेचा तडाखा अधिक जाणवणार असल्याचे चित्र आहे. मुंबई, पुणे आणि नागपूर या तिन्ही केंद्रांनी पुढील काही दिवसांसाठी महत्त्वाचा अंदाज वर्तवला आहे:
प्रादेशिक हवामान केंद्र, मुंबई (कोकण आणि मुंबई)
कोकण किनारपट्टी आणि मुंबईत पावसाची शक्यता सध्यातरी धूसर आहे. मुंबईसह ठाणे, पालघर आणि रायगड जिल्ह्यांत उष्ण आणि दमट (हॉट अँड ह्यूमिड) हवामान राहील. समुद्राकडून येणाऱ्या वाऱ्यांमुळे आर्द्रता वाढणार असून कमाल तापमान ३३° ते ३५° सेल्सिअस दरम्यान राहील, ज्यामुळे मुंबईकरांना घामाच्या धारांचा सामना करावा लागेल.
प्रादेशिक हवामान केंद्र, पुणे (उत्तर-मध्य, पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाडा)
पुणे आणि पश्चिम महाराष्ट्रात कोरडे हवामान कायम राहील. पुण्यात तापमान ४०° सेल्सिअस च्या उंबरठ्यावर पोहोचले आहे. पुढील २-३ दिवसांत तापमानात आणखी १-२ अंशांनी वाढ होण्याची शक्यता असून सोलापूर आणि सांगली जिल्ह्यांच्या काही भागात उष्णतेच्या लाटेचा (हीटवेव्ह) अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
प्रादेशिक हवामान केंद्र, नागपूर (विदर्भ)
विदर्भासाठी हवामान विभागाने सर्वात महत्त्वाचा इशारा दिला आहे. नागपूरसह संपूर्ण विदर्भात १५ एप्रिल ते १८ एप्रिल दरम्यान उष्णतेची लाट येण्याची दाट शक्यता आहे. येथे तापमानाचा पारा ४२° सेल्सिअसच्या पार जाऊ शकतो. नागपूर केंद्राने नागरिकांना दुपारी १२ ते ४ या वेळेत घराबाहेर पडणे टाळण्याचा सल्ला दिला आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे आणि खबरदारी
- कमी दाबाचा पट्टा: दक्षिण-मध्य भारतात सक्रिय असलेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे काही जिल्ह्यांत ढगाळ हवामान राहील, मात्र पावसाची शक्यता कमी आहे.
- शेतकऱ्यांसाठी सल्ला: ज्या भागात पावसाचा अंदाज आहे, तिथे काढणीला आलेली पिके सुरक्षित स्थळी हलवावीत.
- आरोग्य: वाढत्या उष्णतेमुळे जास्तीत जास्त पाणी प्यावे आणि सुती कपड्यांचा वापर करावा.
हवामान विभागाच्या मते, एप्रिलअखेरपर्यंत तापमानात मोठी वाढ होण्याची चिन्हे असून मे महिन्याच्या सुरुवातीला काही ठिकाणी मान्सूनपूर्व सरींची प्रतीक्षा असू शकते.
