भारत सरकारने आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांच्या संदर्भात एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि धोरणात्मक निर्णय घेतला आहे. केंद्र सरकारने बहुपक्षीय क्रीडा स्पर्धांसाठी पाकिस्तानी खेळाडूंना भारतात येण्यास ‘ग्रीन सिग्नल’ दिला आहे. मात्र, दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय क्रीडा संबंधांवरील बंदी अद्याप कायम ठेवण्यात आली आहे. यामुळे भारत-पाकिस्तानमधील तणावपूर्ण संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर क्रीडा क्षेत्रासाठी ही एक मोठी अपडेट मानली जात आहे.
केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणानुसार, जर भारतात जागतिक स्तरावरील कोणतीही विश्वचषक, आशिया चषक, चॅम्पियन्स ट्रॉफी किंवा ऑलिम्पिक पात्रता फेरी, अशी मोठी स्पर्धा आयोजित केली जात असेल, तर त्यामध्ये सहभागी होण्यासाठी पाकिस्तानी खेळाडूंना व्हिसा दिला जाईल. आयसीसी, आयओसी अशा आंतरराष्ट्रीय क्रीडा संघटनांच्या नियमांचे पालन करणे आणि भारताची ‘स्पोर्टिंग हब’ म्हणून प्रतिमा जपणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. यामुळे भारतात होणाऱ्या जागतिक स्पर्धांच्या आयोजनात कोणताही अडथळा येणार नाही आणि पाकिस्तानच्या सहभागाअभावी स्पर्धा रद्द होण्याची भीती उरणार नाही.
भारताने खेळाला आणि आंतरराष्ट्रीय नियमांना महत्त्व देतानाच आपल्या ‘सुरक्षा आणि धोरणात्मक’ भूमिकेशी कोणतीही तडजोड केलेली नाही. पाकिस्तानी खेळाडू भारतात केवळ ‘जागतिक स्पर्धेचा भाग’ म्हणून येऊ शकतील, ‘अतिथी’ म्हणून स्वतंत्र मालिकेसाठी नाही.
द्विपक्षीय मालिकांवर बंदी कायम
पाकिस्तानी खेळाडूंना भारतात येण्याची मुभा मिळाली असली, तरी भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान होणाऱ्या स्वतंत्र मालिकांवर बंदी कायम आहे. जोपर्यंत सीमापार दहशतवाद थांबत नाही, तोपर्यंत पाकिस्तानसोबत कोणतीही क्रिकेट किंवा अन्य खेळाची द्विपक्षीय मालिका खेळली जाणार नाही, ही भारताची भूमिका कायम आहे. यामध्ये केवळ क्रिकेटच नव्हे, तर हॉकी, फुटबॉल किंवा इतर वैयक्तिक खेळांच्या स्वतंत्र मालिकांचाही समावेश आहे.
आंतरराष्ट्रीय दबावाचा परिणाम?
आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती (आयओसी) आणि इतर जागतिक संस्थांनी यापूर्वीच स्पष्ट केले होते की, जर भारत कोणत्याही देशाच्या खेळाडूंना येण्यापासून रोखत असेल, तर भारताला जागतिक स्पर्धांचे यजमानपद मिळणे कठीण होईल. भारताने यापूर्वी २०१८-१९मध्ये काही पाकिस्तानी नेमबाजांना व्हिसा नाकारला होता, ज्यामुळे मोठा वाद झाला होता. ही पार्श्वभूमी लक्षात घेता, भारताने आपल्या धोरणात स्पष्टता आणली आहे.
आगामी स्पर्धांवर होणारा परिणाम
या निर्णयामुळे २०२६मध्ये भारतात होणाऱ्या आशियाई स्पर्धा किंवा आगामी आयसीसी इव्हेंट्समध्ये पाकिस्तानचा सहभाग निश्चित झाला आहे. खेळाडू केवळ स्पर्धा खेळण्यापुरते भारतात येतील आणि त्यांना कडेकोट सुरक्षा पुरवण्यात येईल. मात्र, भारतीय संघ पाकिस्तानला खेळायला जाईल की नाही, याबाबतचा निर्णय अद्याप ‘जैसे थे’ आहे.
