दिल्लीतील लाल किल्ल्याजवळील बॉम्बस्फोटाच्या घटनेने देश अजूनही हादरलेला असून, या प्रकरणाचा तपास आणि त्याचे देशव्यापी पडसाद हाच गेल्या 24 तासात चर्चेचा मुख्य विषय राहिला आहे. या दहशतवादी हल्ल्याच्या तपासात ‘व्हाईट कॉलर’ म्हणजेच सुशिक्षित व्यावसायिक दहशतवाद्यांच्या मॉड्यूलचा पर्दाफाश झाल्याने संपूर्ण सुरक्षायंत्रणा सतर्क झाली आहे. केंद्र सरकारने या हल्ल्याचा तीव्र शब्दांत निषेध करत दोषींना कठोर शिक्षा देण्याचा निर्धार व्यक्त केला असून, देशभरात हायअलर्ट जारी करण्यात आला आहे. तपासयंत्रणांकडून विविध राज्यांमध्ये छापेमारी आणि अटकसत्र सुरू झाल्याने देशातील वातावरण गंभीर बनले आहे. एकीकडे राष्ट्रीय सुरक्षेचे आव्हान उभे ठाकले असताना, दुसरीकडे सर्वोच्च न्यायालयाने पर्यावरण आणि सार्वजनिक धोरणांसंदर्भात महत्त्वपूर्ण निर्देश दिले आहेत. दिल्लीतील गंभीर वायूप्रदूषण, देशभरातील अभयारण्यांजवळील खाणकामावरील बंदी आणि इलेक्ट्रिक वाहन धोरणाचा आढावा घेण्याचे आदेश देशाच्या भविष्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरले आहेत. यासोबतच, बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या निकालपूर्व एक्झिट पोलमुळे राजकीय वातावरण तापले असून, सार्वजनिक आरोग्य आणि नागरी सुविधांशी संबंधित इतर महत्त्वाच्या घडामोडींनीही दिवसभरात लक्ष वेधून घेतले आहे.
दिवसभरातील टॉप 10 महत्त्वाच्या राष्ट्रीय बातम्या
- दिल्ली बॉम्बस्फोट तपासात ‘व्हाईट कॉलर’ दहशतवादी मॉड्यूलचा पर्दाफाश: दिल्ली बॉम्बस्फोट तपासात अनेक धक्कादायक खुलासे झाले आहेत. स्फोट झालेल्या कारमध्ये अल फलाह विद्यापीठाचा वरिष्ठ डॉक्टर उमर मोहम्मदच होता, हे त्याच्या आईच्या डीएनए नमुन्याशी जुळल्याने निश्चित झाले. तपासयंत्रणांना अल फलाह विद्यापीठातून मिळालेल्या डायऱ्यांमधून बाबरी मशीद विध्वंसाचा बदला घेण्यासाठी 6 डिसेंबर रोजी दिल्लीत मोठे स्फोट घडवण्याचा कट असल्याचे उघड झाले आहे. या प्रकरणात डॉक्टरसारख्या उच्चशिक्षित व्यावसायिकांचा समावेश असलेले ‘व्हाईट कॉलर’ दहशतवादी मॉड्यूल सक्रिय असल्याचे उघड झाल्याने सुरक्षायंत्रणांसमोर नवीन आव्हान उभे राहिले आहे.
- देशभरात सुरक्षा व्यवस्था कडक; काश्मीर ते आसाम, छापेमारी आणि अटकसत्र: दिल्ली बॉम्बस्फोटाच्या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण देशात सुरक्षाव्यवस्था अत्यंत कडक करण्यात आली आहे. आसाममध्ये, स्फोटाचे समर्थन करणाऱ्या किंवा चिथावणीखोर सोशल मीडिया पोस्ट टाकल्याप्रकरणी 15 जणांना अटक करण्यात आली असून, मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांनी अशा कृत्यांवर कठोर कारवाईचा इशारा दिला आहे. जम्मू-काश्मीर पोलिसांनी काश्मीरमधील 13 ठिकाणी छापे टाकले आहेत, तर कोलकाता पोलिसांनी व्हिसाची मुदत संपल्यानंतरही देशात वास्तव्य करणाऱ्या परदेशी नागरिकांवर पाळत वाढवली आहे.
- बिहारमध्ये एनडीएला स्पष्ट बहुमत मिळण्याचा बहुतांश एक्झिट पोलमध्ये दावा: बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या निकालापूर्वी राजकीय वातावरण तापले आहे. बहुतांश एक्झिट पोलमध्ये एनडीएला स्पष्ट बहुमत मिळण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. दरम्यान, राजकीय रणनीतीकार प्रशांत किशोर यांनी “जर जेडीयूने 25पेक्षा जास्त जागा जिंकल्या तर मी राजकारण सोडेन,” असे केलेले जुने वक्तव्य पुन्हा चर्चेत आले आहे. दुसरीकडे, आरजेडी नेते सुनील सिंह यांनी “निवडणूक निकालांमध्ये फेरफार झाल्यास जनतेचा असंतोष उफाळून येईल,” असा इशारा दिल्याने तणाव वाढला आहे.
- सर्वोच्च न्यायालयाचे 3 मोठे निर्णय, प्रदूषण, खाणकाम आणि ईव्ही धोरणावर सरकारला निर्देश: सर्वोच्च न्यायालयाने गुरुवारी तीन महत्त्वाचे निर्देश दिले. दिल्लीतील ‘गंभीर’ श्रेणीतील वायू प्रदूषणावर तीव्र चिंता व्यक्त करत न्यायालयाने वकिलांना व्हर्च्युअल सुनावणीत सहभागी होण्याचा सल्ला दिला. दुसऱ्या एका महत्त्वपूर्ण निर्णयात, देशभरातील राष्ट्रीय उद्याने आणि वन्यजीव अभयारण्यांच्या एक किलोमीटरच्या परिघात कोणत्याही प्रकारच्या खाणकामावर देशव्यापी बंदी घातली. तिसऱ्या निर्देशात, न्यायालयाने केंद्र सरकारला 2020च्या इलेक्ट्रिक वाहन (EV) धोरणाचा आढावा घेण्यास सांगितले आहे, जेणेकरून त्यात गेल्या पाच वर्षांतील बदल समाविष्ट करता येतील.
- पुण्यात भीषण अपघात, दोन ट्रकच्या धडकेत कार जळून खाक, सात जणांचा मृत्यू: पुण्याच्या नवले पूल परिसरात एक भीषण अपघात झाला. दोन मोठ्या कंटेनर ट्रकच्यामध्ये एक कार सापडून चिरडली गेली आणि त्यानंतर भीषण आग लागली. ही धडक इतकी भीषण होती की, कार पूर्णपणे जळून खाक झाली. या दुर्घटनेत कारमधील पाचही प्रवाशांचा जागीच मृत्यू झाला. पाठीमागून धडकलेल्या कंटेनरचे ब्रेक फेल झाले होते. धडकेपूर्वी त्याने वाटेतील इतर 7-8 छोट्या वाहनांना धडक दिली. त्यात दोन प्रवाशांचाही मृत्यू झाल्याने एकूण मृतांची संख्या 7 झाली आहे. रुग्णालयात दाखल काही प्रवाशांची प्रकृती गंभीर असल्याने मृतांची संख्या वाढण्याची भीती आहे.
- चिनी पीव्हीसी आयातीमुळे कर्करोगाचा धोका; अहवालाने वाढवली चिंता: C-DEP.in या संस्थेच्या अहवालानुसार, चीनमधून आयात होणाऱ्या निकृष्ट दर्जाच्या पीव्हीसी रेझिनमध्ये ‘रेसिड्यूअल विनाइल क्लोराइड मोनोमर’ या कर्करोगजन्य घटकाचे प्रमाण धोकादायक पातळीवर आहे. हे प्रमाण जागतिक सुरक्षा मानकांपेक्षा पाचपट जास्त असल्याचे आढळून आले आहे. या आयातीमुळे भारतीयांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला असून, सरकारने पुढे ढकललेला गुणवत्ता नियंत्रण आदेश (QCO) तातडीने लागू करण्याची मागणी या अहवालात करण्यात आली आहे.
- जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादाची नवी स्थिती; 65 ‘ए’ ग्रेड पाकिस्तानी दहशतवादी सक्रिय: गुप्तचर यंत्रणांच्या ताज्या अहवालानुसार, जम्मू-काश्मीरमध्ये सध्या पाकिस्तानचे 65 ‘ए’ ग्रेडचे दहशतवादी सक्रिय आहेत, तर स्थानिक दहशतवाद्यांची संख्या केवळ सातवर आली आहे. स्थानिक तरुणांची दहशतवादी संघटनांमधील भरती कमी झाली असली तरी, पाकिस्तानी दहशतवाद्यांची वाढती संख्या आणि घुसखोरीचे नवे मार्ग सुरक्षायंत्रणांसाठी चिंतेचा विषय बनले आहेत.
- अयोध्येत राम मंदिरावर ध्वजारोहणाची जय्यत तयारी! पंतप्रधान मोदींच्या हस्ते होणार कार्यक्रम: अयोध्येतील रामजन्मभूमी संकुलात 25 नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या भव्य ध्वजारोहण समारंभाची तयारी जोरात सुरू आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते राम मंदिराच्या शिखरावर भगवा ध्वज फडकवला जाणार आहे. श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टने सर्व बांधकाम एजन्सींना 15 नोव्हेंबरपर्यंत मंदिर परिसर रिकामा करण्याचे निर्देश दिले आहेत, जेणेकरून सजावटीचे काम सुरू करता येईल.
- नाशिक कुंभमेळा 2027; पायाभूत सुविधांसाठी मनपा 400 कोटींचे रोखे उभारणार: नाशिकमध्ये 2027मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर पायाभूत सुविधांच्या कामांसाठी निधी उभारण्याची तयारी सुरू झाली आहे. नाशिक महानगरपालिका विकास प्रकल्पांमधील आपला 25% वाटा उचलण्यासाठी 400 कोटी रुपयांचे रोखे (बॉण्ड्स) जारी करणार आहे. यातून मिळणाऱ्या निधीचा वापर गोदावरी नदी स्वच्छता आणि पाणीपुरवठा योजनांसाठी केला जाईल.
- अल-कायदा नेटवर्कवर NIA ची देशव्यापी कारवाई; 5 राज्यांमध्ये 10 ठिकाणी छापे: राष्ट्रीय तपासयंत्रणेने (NIA) अल-कायदाच्या दहशतवादी कटाच्या संदर्भात मोठी कारवाई केली आहे. बेकायदेशीर बांगलादेशी स्थलांतरितांशी संबंधित असलेल्या या प्रकरणात एनआयएने पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा, मेघालय, हरियाणा आणि गुजरात या पाच राज्यांमधील 10 ठिकाणी एकाचवेळी छापे टाकले. या कारवाईत अनेक डिजिटल उपकरणे आणि महत्त्वाची कागदपत्रे जप्त करण्यात आली आहेत.
देशावर आणि महाराष्ट्रावरील परिणाम
दिल्लीतील बॉम्बस्फोटाने निर्माण झालेल्या राष्ट्रीय सुरक्षेची चिंता अजूनही कायम आहे. या घटनेने देशाच्या सुरक्षा धोरणांना एका नव्या वळणावर आणले आहे, जिथे तत्काळ आणि दीर्घकालीन धोके एकाचवेळी समोर आले आहेत. डॉक्टरसारख्या सुशिक्षित व्यावसायिकांचा समावेश असलेले ‘व्हाईट कॉलर’ दहशतवादी मॉड्यूल उघडकीस येणे, हे दहशतवादविरोधी लढ्यात एक मोठे स्थित्यंतर आहे. यामुळे तपासयंत्रणांना पारंपरिक प्रोफाईलच्या पलीकडे जाऊन विचार करण्यास भाग पडले आहे. या घटनेचे पडसाद थेट राजकीय वर्तुळात उमटत आहेत, ज्यामुळे मूलतत्त्ववादावरील चर्चा तीव्र झाली आहे, तर दुसरीकडे, हाय-प्रोफाइल हल्ला आणि त्यानंतरच्या सुरक्षा अलर्टमुळे देशाच्या पर्यटन क्षेत्रावरही नकारात्मक परिणाम झाला आहे. याच दिवशी सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेले पर्यावरणविषयक दूरगामी निर्देश हे अधोरेखित करतात की, देशासमोर केवळ दहशतवादाचे तत्कालिकच नव्हे, तर पर्यावरण ऱ्हासाचे दीर्घकालीन आव्हानही तितकेच गंभीर आहे.
महाराष्ट्राच्या दृष्टीने विचार करता, आजच्या घडामोडींचे प्रतिबिंब राज्याच्या प्रगती आणि समस्या या दोन्ही बाजूंवर पडलेले दिसते. एकीकडे, नाशिक महानगरपालिकेने 2027च्या कुंभमेळ्यासाठी रोख्यांद्वारे 400 कोटींचा निधी उभारण्याचा घेतलेला निर्णय शहराच्या नियोजित प्रगतीचे आणि आर्थिक दूरदृष्टीचे प्रतीक आहे. तर दुसरीकडे, पुण्यातील भीषण अपघाताने पायाभूत सुविधांमधील त्रुटी आणि रस्ते सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न पुन्हा एकदा समोर आणला आहे. या दोन टोकांच्या घटनांमध्ये, HDFC LIFE च्या सर्वेक्षणातून समोर आलेले मुंबई, नागपूर आणि धुळे येथील नागरिकांच्या आर्थिक चिंतेचे वास्तव, राज्यातील शहरी जीवनाची गुंतागुंत दाखवते. दिल्लीतील हल्ला आणि चिनी उत्पादनांमुळे निर्माण होणारे आरोग्यधोके यांसारख्या राष्ट्रीय पातळीवरील घटनांचा थेट परिणाम महाराष्ट्राच्या आर्थिक आणि सामाजिक जीवनावर होत असल्याने, राज्याला राष्ट्रीय सुरक्षेच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी तितकेच सज्ज राहावे लागणार आहे.
